Η πρώτη ανάγνωση των δεδομένων του Παγκόσμιου Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του World Economic Forum (WEF) δείχνουν ότι η ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας έχασε έξι θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη μέσα σε ένα χρόνο. Η δεύτερη ανάγνωση και η σύγκριση των αποτελεσμάτων της έρευνας της περιόδου 2010-2011 με αυτά της προηγούμενης μέτρησης 2009-2010 αποκαλύπτουν ότι η καθοδική πορεία της Κύπρου (βρέθηκε στην 40η θέση από την 34η μεταξύ 139 κρατών) οφείλεται στη μη επίλυση χρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών.
Η αναποτελεσματικά του δημόσιου τομέα (17,2%), οι δυσκολίες πρόσβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (16,9%) και οι αγκυλώσεις στην αγορά εργασίας (11,2%) εξακολουθούν να αποτελούν την τριάδα των πλέον προβληματικών τομέων της κυπριακής οικονομίας, όπως καταγράφονται στην ετήσια Παγκόσμια Έκθεση Ανταγωνιστικότητας 2010 – 11 του WEF. Τη λίστα των σημαντικότερων προβλημάτων που εμποδίζουν την ανάληψη επιχειρηματικής δράσης συμπληρώνουν η φορολογία (8,5%), η διαφθορά (7,1%), η ανεπάρκεια των προσφερόμενων υποδομών (6,9%), η φορολογική νομοθεσία (6,1%) και ο πληθωρισμός (5,1%). Τα ίδια προβλήματα, με διαφορετική ιεράρχηση, κατεγράφησαν και στην προηγούμενη μέτρηση.
«Τα διαρθωτικά προβλήματα της κυπριακής οικονομίας είναι εδώ και φαίνονται κάθε φορά σε κάθε μελέτη του Παγκόσμιου Οικονομικού Forum», σχολιάζει στην «Κ» ο πρόεδρος του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ), Μάνθος Μαυρομμάτης.
«Εμείς κάνοντας βήμα σημειωτών δεν προχωρούμε και μένουμε στάσιμη, ενώ άλλες χώρες, που λαμβάνουν τολμηρές διαρθρωτικές αποφάσεις και διορθώνουν την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους μας ξεπερνούν. Δεν υποχωρούμε εμείς, αλλά μας προσπερνούν όσοι τολμούν. Όσοι δεν τολμούν το πληρώνουν μένοντας πίσω», προσέθεσε ο κ. Μαυρομμάτης.
Πράγματι η κατάταξη του Παγκόσμιου Δείκτη Ανταγωνιστικότητας δείχνει ότι την Κύπρο την προσπέρασαν η Πολωνία (βρέθηκε στην 39η θέση από την 46η), η Ταϊλάνδη (38η από 36η), το Μπαχρέιν (37η από 38η), το Κουβέιτ (35ο από 39ο), το Ομάν (34ο από 41ο), η Εσθονία (33η από 35η) και η Τυνησία (32η από 40η). Αξίζει να σημειωθεί ότι η Εσθονία, η Τσεχία και η Πολωνία έγιναν μέλη της Ε.Ε. ταυτόχρονα με την Κύπρο και σε λιγότερο από μια δεκαετία κατάφεραν να μας ξεπεράσουν σε ανταγωνιστικότητα. Πίσω από την Κύπρο βρίσκονται η Ισπανία (42η), η Σλοβενία (45η), η Πορτογαλία (46η) η Λιθουανία (47η), η Ιταλία (48η) και η Μάλτα (50η). Την πρωτιά στην παγκόσμια κατάταξη συνεχίζει να την κατέχει η Ελβετία, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Σουηδία, η Σιγκαπούρη, οι ΗΠΑ και η Γερμανία.
«Πρέπει να αξιολογήσουμε τη μείωση της ανταγωνιστικότητάς μας και να σταματήσουμε να κρύβουμε τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Του χρόνου θα δούμε πάλι τα προβλήματα μπροστά μας και θα τα ξανακρύψουμε. Δεν πάει άλλο! Η Κυπριακή οικονομία έδειξε τα διαρθρωτικά της προβλήματα. Ακόμη και αν η ιδιωτική οικονομία δείχνει να ανακάμπτει, τα δημόσια οικονομικά δεν πρόκειται να ανακάμψουν», παρατηρεί ο πρόεδρος του ΚΕΒΕ.

Ο δείκτης
Η κατάρτιση του Παγκόσμιου Δείκτη Ανταγωνιστικότητας δεν στηρίζεται μόνο στην γλώσσα των αριθμών –εν προκειμένω της στατιστικής- αλλά μέσα από ένα ευρύ ερωτηματολόγιο που συμπληρώνεται από τους άμεσα ενδιαφερόμενους, τους επιχειρηματίες, καταγράφει το γενικότερο κλίμα της οικονομίας μιας χώρας. Επίσης η χαμηλή ή υψηλή θέση δεν αποτυπώνει τις πραγματικές αναπτυξιακές προοπτικές μιας οικονομίας. Για παράδειγμα η Ισλανδία μπορεί να πτώχευσε, αλλά βρίσκεται στην 31η θέση, εννέα θέσεις ψηλότερα από την Κύπρο, ενώ η Βραζιλία –η νέα παγκόσμια ανερχόμενη δύναμη που διαθέτει και δικό της διαστημικό πρόγραμμα- βρίσκεται στην 58η, 18 θέσεις πίσω από την Κύπρο. Ωστόσο ο δείκτης αποτελεί ένα καλό τεστ αποτελεσματικότητας κρίσιμων τομέων μιας οικονομίας, όπως η συμβολή του δημόσιου τομέα, η ποιότητα της εκπαίδευσης και η καινοτομία.
Ειδικότερα, το WEF μετρά 12 πυλώνες ανταγωνιστικότητας: θεσμοί, υποδομές, μακροοικονομική σταθερότητα, υγεία και πρωτοβάθμια εκπαίδευση, ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, αποτελεσματικότητα της αγοράς αγαθών, αποτελεσματικότητα της αγοράς εργασίας, επίπεδο χρηματαγορών, τεχνολογική ετοιμότητα, μέγεθος αγοράς, επιχειρηματική ανάπτυξη και καινοτομία. Στην έρευνα της περιόδου 2010-2011 μετρήθηκαν οι επιδόσεις σε 111 τομείς: από την εγκληματικότητα μέχρι τα επιτόκια, τον πληθωρισμό, την ποιότητα της εκπαίδευσης και τον αριθμό των ευρυζωνικών συνδέσεων. Η φετινή μέτρηση δεν είναι στο σύνολό της συγκρίσιμη με την έρευνα του 2009-2010, καθώς έχουν αλλάξει ορισμένα πεδία ερωτήσεων. Άμεσα συγκρίσιμα είναι 94 πεδία, με την Κύπρο να βελτιώνει η θέση της μόνο σε 26, ενώ σε τέσσερα κρίθηκε στάσιμη.
Η Κύπρος διατηρεί την παγκόσμια πρωτιά στην καταπολέμηση της μαλάρια και των επιπτώσεων της νόσου στο επιχειρείν. Επίσης καταλαμβάνει την τέταρτη θέση στους εμπορικούς δασμούς και την έκτη στο δίκαιο των επιχειρήσεων.
Οι χειρότερες επιδόσεις της Κύπρου αφορούν τον εθνικό δείκτη αποταμίευσης (127η θέση ανάμεσα σε 139 χώρες), την αποτελεσματικότητα των εταιρικών διοικητικών συμβουλίων (108η), το μέγεθος της αγοράς (104η), το δημόσιο χρέος (100η από 92η στην μέτρηση του 2009-2010), τα περιττά κόστη στην αγορά εργασίας (96η) και την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού – έλλειμμα (96η θέση).