Ο άτυπος ενιαίος τραπεζικός χώρος Ελλάδας-Κύπρου κινείται στον ρυθμό των υποβαθμίσεων (τόσο των κρατών όσο και των ίδιων των τραπεζών), με τα «κόκκινα» δάνεια στην Ελλάδα να αποτελούν το μεγαλύτερο βάρος για τις τρεις μεγάλες κυπριακές τράπεζες που δραστηριοποιούνται στον ελλαδικό χώρο.
Κατά την αξιολόγηση των Moody’s (αλλά και της S&P), αμεσότερο πρόβλημα από την προβληματική δημοσιονομική κατάσταση της Κύπρου είναι η έκθεση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα, που έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η ποιότητα των χορηγήσεων (αυξάνονται τα δάνεια σε καθυστέρηση) και τελικά να ψαλιδίζονται τα κέρδη. Ουσιαστικά η καλή εικόνα της κεφαλαιακής επάρκειας και της υψηλής ρευστότητας «θολώνει», όταν δει κανείς την εμπλοκή της ελληνικής αγοράς στην κυπριακή. Η έκθεση στην Ελλάδα εξανεμίζει τα κέρδη, καθώς πρέπει να σχηματίζονται υψηλές προβλέψεις.
Η Τράπεζα Κύπρου πέτυχε στην Ελλάδα κέρδη πριν τις προβλέψεις 194 εκατ. ευρώ το 2010, αυξημένα κατά 34% έναντι του 2009. Ωστόσο, ο σχηματισμός προβλέψεων 184 εκατ. ευρώ το 2010, σε σύγκριση με 120 εκατ. ευρώ το 2009, περιόρισαν τα κέρδη μετά τη φορολογία, τελικά στα 11 εκατ. ευρώ (ήταν 3 εκατ. ευρώ το 2009). Έτσι η συνεισφορά της Ελλάδας στα τελικά κέρδη του Συγκροτήματος είναι μόλις 3%, όταν τα δάνεια που έχουν δοθεί στη χώρα αποτελούν το 35% του συνόλου. Το συνολικό ποσοστό των «μη εξυπηρετουμένων δανείων» ανήλθε στο 7,3% στις 31 Δεκεμβρίου 2010 έναντι 6,7% στις 30 Σεπτεμβρίου 2010 και 5,6% στις 31 Δεκεμβρίου 2009. Στην Κύπρο ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2010 σε 7,0% (30 Σεπτεμβρίου 2010: 6,6%) και στην Ελλάδα σε 8,3% (30 Σεπτεμβρίου 2010: 7%).
Στη Marfin Laiki το 45% των χορηγήσεων βρίσκεται στην Ελλάδα. Για τη χρήση του 2010, ο δείκτης μη εξυπηρετουμένων δανείων ανήλθε σε 7,3%, σημειώνοντας αύξηση κατά 20 μονάδες βάσης, έναντι του εννεαμήνου του 2010 και 120 μονάδες βάσης έναντι του 2009, αλλά παρουσιάζοντας μείωση έναντι της μέσης αύξησης του δείκτη των μη εξυπηρετουμένων δανείων τα τελευταία τέσσερα τρίμηνα που διαμορφώθηκε σε 30 μονάδες βάσης. Οι προβλέψεις για μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανήλθαν σε 266,1 εκατ. ευρώ για τη χρήση του 2010, παρουσιάζοντας αύξηση 6% σε ετήσια βάση.
Η Ελληνική Τράπεζα συνεχίζει να αιμορραγεί στην Ελλάδα, αν και σε μικρότερο βαθμό. Το 2010 η ζημιά – πριν τη φορολογία – στο ελληνικό δίκτυο μειώθηκε κατά 16,2 εκατ. ευρώ, σε σχέση με το 2009, παρά την κρίση στη χώρα. Ωστόσο, η ζημιά – πριν τη φορολογία – ανήλθε στα 45,6 εκατ. ευρώ, από 61,8 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Ο δείκτης μη εξυπηρετουμένων δανείων ανήλθε στο τέλος του 2010 σε 9,82%, από 8,52% τον Δεκέμβριο του 2009. Οι χορηγήσεις πελατών στην Ελλάδα παρουσίασαν αύξηση 6% και ανήλθαν σε 995 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με 941 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2009. Οι συνολικές χορηγήσεις της Ελληνικής Τράπεζας ανέρχονται σε 5,4 εκατ. ευρώ.
Οι προβλέψεις για το 2011 κάθε άλλο παρά ευοίωνες είναι για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες να διευρυνθούν οι επισφάλειες. Η αύξηση, για παράδειγμα, της ανεργίας στην Ελλάδα στο 14,8% τον Δεκέμβριο κάθε άλλο παρά καλό σημάδι είναι.
Σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Moody’s, η ευρωστία μιας χώρας συνδέεται με την ικανότητά της να υποστηρίζει το τραπεζικό σύστημα.

Τα νέα στρες τεστ
Μείωση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 0,5%, υποχώρηση των ευρωπαϊκών μετοχών κατά 15%, αύξηση των επιτοκίων κατά 75 μονάδες βάσης και σημαντική επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά ακινήτων προβλέπει το βασικό μακροοικονομικό σενάριο, βάσει του οποίου θα ελεγχθούν οι αντοχές των μεγάλων ευρωπαϊκών εμπορικών τραπεζών. Η νέα άσκηση προσομοίωσης δεν θα δοκιμάσει μόνο τις αντοχές των τραπεζών, αλλά και την αξιοπιστία της νέας ευρωπαϊκής τραπεζικής αρχής, της European Banking Authority (EBA). Αναλυτές ήδη διατυπώνουν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα της νέας άσκησης, υπογραμμίζοντας ότι και αυτή τη φορά θα είναι ήπια, με σκοπό περισσότερο να καθησυχάσει παρά να δοκιμάσει πραγματικά τις αντοχές των τραπεζών. Από την πλευρά της ΕΒΑ, ο πρόεδρος, κ. Αντρέα Ενρία, υπογράμμισε ότι τα φετινά τεστ αντοχής θα είναι πολύ πιο αυστηρά έναντι των προηγούμενων, καθώς η αξιοπιστία της νέας τραπεζικής αρχής εξαρτάται εν μέρει από την επιτυχημένη έκβασή τους.
Η νέα ευρωπαϊκή αρχή θα προωθήσει τη μεθοδολογία σε όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες που θα λάβουν μέρος στην άσκηση. Θα ακολουθήσει περίοδος διαβούλευσης λίγων ημερών μεταξύ των εμπορικών τραπεζών και της EBA, ενώ οι βασικές μακροοικονομικές παραδοχές που θα εφαρμοστούν στην άσκηση, μαζί με τον κατάλογο των τραπεζών που θα «τρέξουν» το stress test θα δημοσιοποιηθούν στις 18 Μαρτίου. Η ακριβής μεθοδολογία που θα εφαρμοστεί ανά χώρα θα καθοριστεί τον Απρίλιο, σε συνεργασία με τις αρχές της κάθε χώρας.
Πέραν του βασικού μακροοικονομικού σεναρίου, θα υπάρχουν εξειδικευμένα κριτήρια για την κάθε χώρα, σε ό,τι αφορά την ένταση και τις επιπτώσεις μιας κρίσης στην αγορά ακινήτων, την άνοδο των επιτοκίων, αλλά και το ύψος του δημόσιου χρέους. Η ενσωμάτωση κριτηρίων για το δημόσιο χρέος και τις συνθήκες ρευστότητας θα αποτελέσουν μεγάλη πρόκληση για τις εγχώριες τράπεζες. Τα τελικά αποτελέσματα του stress test θα δημοσιοποιηθούν τον Ιούνιο.