Η Κύπρος στο Μηχανισμό Στήριξης

H Κυπριακή Δημοκρατία  ενημέρωσε το απόγευμα της Δευτέρας, 25 Ιουνίου,  τις αρμόδιες Ευρωπαϊκές Αρχές για την απόφασή της να υποβάλει αίτηση προς τις χώρες μέλη της ζώνης του ευρώ για οικονομική στήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας/Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΤΧΣ/ΕΜΣ).

Σκοπός του αιτήματος είναι ο περιορισμός των κινδύνων που αντιμετωπίζει η Κυπριακή οικονομία, ιδιαίτερα των αρνητικών επιπτώσεων που προέρχονται από τον τραπεζικό τομέα, λόγω της μεγάλης έκθεσής του στην ελληνική οικονομία, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, θα προεδρεύσει σύσκεψης των αρχηγών των κομμάτων την Τρίτη, 26 Ιουνίου και ώρα 4.30μμ, στο Προεδρικό Μέγαρο, με θέμα την οικονομία.

Στην επίσιμη ανακοίνωση δεν αναφέρεται το ποσό που θα ζητηθεί, αλλά από τη διατύπωση συνάγεται το συμπέρασμα ότι θα αφορά τουλάχιστον στο ποσό της ανακεφαλαιόποιησης της Λαϊκής Τράπεζας, δηλαδή 1,8 δισ. ευρώ. Ο οίκος Fitch, στην ανακοίνωσή του για την υποβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεβάζει το ποσό που μπορεί να απαιτηθεί για τη στήριξη του τραπεζικού τομέα στα 5,8 δισ. ευρώ.

Πάντως, όλες οι εκτιμήσεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που γίνονται από την ίδια την κυβέρνηση, κάνουν λόγο για Μηχανισμό ύψους 10 δισ. ευρώ.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέφανος Στεφάνου, δήλωσε στο ΡΙΚ ότι οι διαβουλεύσεις για τη λήψη διακρατικού δανείου συνεχίζονται. Η κυβέρνηση δε δείχνει να βιάζεται, καθώς δε θεωρεί ότι πρέπει να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες μέχρι το τέλος του μήνα.

Το Μνημόνιο

Η λήψη βοήθειας από την Κυπριακή Δημοκρατία, είτε από τον υφιστάμενο μηχανισμό, τον EFSF, είτε από το νέο μόνιμο μηχανισμό, τον EMS, συνεπάγεται την υπογραφή Μνημονίου, το οποίο θα περιγράφει τις υποχρεώσεις της χώρας. Επειδή το ποσό που θα αιτηθεί η Κύπρος είναι μικρό, δεν είναι απαραίτητο να συμμετέχει στη χρηματοδότηση και το ΔΝΤ. Ωστόσο, το ΔΝΤ μπορεί να παράσχει τεχνική βοήθεια.

Ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο σχετικά με το τι θα γίνει με τον εταιρικό φόρο, καθώς είναι υπαρκτές οι πιέσεις χωρών της Βόρειας Ευρώπης για αύξησή του.

Υπέρ της Κύπρου λειτουργεί το προηγούμενο της Ιρλανδίας, η οποία διατήρησε τον χαμηλό της εταιρικό φόρο (12,5%), παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν, έχοντας ζητήσει ένα μεγάλο ποσό.

Δεύτερο στοιχείο, που μπορεί να αξιοποιήσει η Κύπρος, είναι το γεγονός ότι ο βασικός άξονας της αίτησης συνδρομής εξωτερικής βοήθειας είναι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και όχι τα δημοσιονομικά.

Τέλος, εκτιμάται ότι η Ε.Ε. δε θα θελήσει να διαλύσει τον βασικό τομέα παραγωγής πλούτου της κυπριακής οικονομίας, τον τομέα των υπηρεσιών και της διεθνούς τραπεζικής. Αν υπονομευθεί ο τομέας των υπηρεσιών, το πλήγμα που θα υποστεί το ΑΕΠ, το πλήγμα στην ανάπτυξη και την απασχόληση θα είναι συντριπτικό.

Η διαπραγμάτευση
Η διαπραγμάτευση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, που θα συνοδεύει το Μνημόνιο, θα ξεκινήσει μετά την υποβολή του αιτήματος.

Βάση της συζήτησης αναμένεται να αποτελέσει το κείμενο των συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων και του προγράμματος σταθερότητας της κυπριακής οικονομίας, που εκδόθηκαν στα τέλη Μαϊου.

Η Επιτροπή ζητά τη λήψη πρόσθετων μέτρων για να επιτευχθεί διατηρήσιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2012, μεταρρύθμιση στο καθεστώς της ΑΤΑ, βελτίωση της φοροσυλλεκτικότητας και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, εναρμόνιση της εποπτείας των συνεργατικών πιστωτικών ιδρυμάτων – σύμφωνα με τα πρότυπα που ισχύουν για τις εμπορικές τράπεζες, ενίσχυση των κανονιστικών διατάξεων για την αποτελεσματική ανακεφαλαιοποίηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, προκειμένου να περιοριστεί η έκθεση του χρηματοπιστωτικού τομέα σε εξωτερικές κρίσεις, μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος,  αντιμετώπιση των υψηλών ποσοστών φτώχιας ανάμεσα στους ηλικιωμένους και εφαρμογή του ΓεΣΥ.

Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει κάνει ήδη σημαντικά βήματα για την ικανοποίηση των συστάσεων και εκτιμά ότι θα ληφθεί υπόψη στις διαπραγματεύσεις με τις ευρωπαϊκές αρχές.

Συγκεκριμένα, έχει εκπονηθεί ένα νέο πακέτο μέτρων, στο ζήτημα της ΑΤΑ έχει ξεκινήσει διάλογος (ομάδα εργασίας του υπουργείου Εργασίας επεξεργάζεται διάφορες φόρμουλες προσαρμογής), ενώ έχουν γίνει ανακοινώσεις για το ΓεΣΥ.

Στο θέμα της εποπτείας των Συνεργατικών, η κυβέρνηση θα ζητήσει τη διατήρηση της υφιστάμενης εποπτείας, με σύμμαχο και την Κεντρική Τράπεζα, ενώ στο αίτημα για αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης θα παρουσιαστεί στις ευρωπαϊκές αρχές μελέτη, που θα δείχνει ότι ο πραγματικός βίος εργασίας των Κυπρίων είναι κατά δύο χρόνια μεγαλύτερος από το μέσο όρο της Ευρώπης, συνεπώς δεν χρειάζεται αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.

Fitch: 5,8 δισ. ευρώ θα χρειαστούν οι τράπεζες
Η υποβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τον οίκο Fitch, κατά μία βαθμίδα, φέρνοντας το αξιόχρεο της χώρας στο επίπεδο junk, εντείνει τις πιέσεις για τη λήψη αποφάσεων. Η  αξιολόγηση του Fitch φέρνει στην επιφάνεια το μείζον ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (περισσότερο στην Ελλάδα και λιγότερο στην Κύπρο), γεγονός που θα απαιτήσει την ενίσχυση των τραπεζών με νέα κεφάλαια.

Ο οίκος εκτιμά ότι το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου θα χρειαστεί κεφάλαια ύψους 5,8 δισ. ευρώ περίπου, τα οποία θα πρέπει να διοχετευθούν μέσω του Κράτους, με αποτέλεσμα την αύξηση του δημόσιου χρέους πέραν του 100% του ΑΕΠ.

Το Υπουργείο Οικονομικών – σε ανακοίνωσή του – τονίζει ότι θεωρεί την αξιολόγηση  καθοριστικής σημασίας, δεδομένου ότι με την εν λόγω απόφαση του οίκου η Κυπριακή Δημοκρατία τίθεται για πρώτη φορά στη μη επενδυτική διαβάθμιση απ’ όλους τους Οίκους Αξιολόγησης.

Με αυτό το δεδομένο, το Υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζει τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η ΚΔ, παραμένει προσηλωμένο στην επίτευξη των δημοσιονομικών δεσμεύσεων, στη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων για κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του κράτους και –  σε συνεργασία με την Εποπτική Αρχή – στην αποτελεσματική διαχείριση των προκλήσεων του τραπεζικού συστήματος.

Η αξιολόγηση
Ο οίκος υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά 1 βαθμίδα (από ΒΒΒ- σε ΒΒ+ για τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση) και από F3 σε Β για τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση. Ταυτόχρονα, η προοπτική αξιολόγησης της Κύπρου τίθεται σε αρνητικό ορίζοντα.

Κατά τον Οίκο Fitch, η υποβάθμιση αντικατοπτρίζει τη σημαντική αύξηση κεφαλαίων, που ο Οίκος εκτιμά ότι θα χρειαστούν οι κυπριακές τράπεζες.

Σύμφωνα με τον εν λόγω Οίκο, η εκτίμηση αυτή οφείλεται κυρίως στην έκθεση των τριών μεγαλύτερων κυπριακών τραπεζών μέσω του δανειακού χαρτοφυλακίου τους στον ιδιωτικό τομέα της Ελλάδας, και επίσης, σε μικρότερο βαθμό, στην επιδείνωση της ποιότητας των εγχώριων στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών (εγχώρια μη εξυπηρετούμενα δάνεια).
Παράλληλα, ο Οίκος Fitch σημειώνει ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2012 δεν αναμένεται να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι και ότι, παρόλο που είναι πιθανό να ληφθούν διορθωτικά μέτρα στο δεύτερο εξάμηνο, εντούτοις – σε συνδυασμό με την επιδείνωση των μακροοικονομικών προοπτικών – προβλέπεται από τον Οίκο να προκύψει δημοσιονομικό έλλειμμα 3,9% του ΑΕΠ στο τέλος του 2012, που αποκλίνει από τον επίσημο στόχο που τέθηκε.

Η προσαρμογή
Ο οίκος παρατηρεί ότι η δημοσιονομική προσαρμογή, που απαιτείται στην περίπτωση της Κύπρου προκειμένου να σταθεροποιηθεί το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι μικρότερη, σε σύγκριση με αντίστοιχες περιπτώσεις άλλων χωρών της ΕΕ.
Παρόλα αυτά, ο οίκος εκτιμά ότι είναι αναγκαία η σημαντική δημοσιονομική αναδιάρθρωση, προκειμένου να απορροφηθεί το οικονομικό και χρηματοοικονομικό κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού ως μέρος μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης, που απαιτείται για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας.

Επιπρόσθετα και μεταξύ άλλων, ο Οίκος Fitch εκτιμά ότι ο κίνδυνος ρευστότητας του κράτους, βραχυπρόθεσμα, είναι χαμηλός. Πλην όμως, η απουσία πρόσβασης του κράτους στην αγορά κεφαλαίου τονίζει την περιορισμένη χρηματοδοτική ευελιξία του να αντιδράσει σε τυχόν αρνητικούς κλυδωνισμούς.

«Παρόλο το γεγονός ότι ο Οίκος Fitch διαπιστώνει αρνητικές μακροοικονομικές προοπτικές στον  βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ο Οίκος αναγνωρίζει τη δυνατότητα των σημαντικών θεμελιακών παραμέτρων της οικονομίας να συνδράμουν στον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης μεσοπρόθεσμα. Πολύ θετικά, στα ίδια πλαίσια, ο Οίκος εκτιμά ότι με τη συγκράτηση του δημοσιονομικού ελλείμματος κάτω του 3% του ΑΕΠ από το 2013 και μετά, η διασφάλιση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους είναι εφικτή», σημειώνει στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών.

Ο Fitch σημειώνει ότι τυχόν πρόοδος όσον αφορά στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των μεσοπρόθεσμων προκλήσεων που προκύπτουν από τη γήρανση του πληθυσμού και τη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, θα μπορούσαν να σταθεροποιήσουν την πιστοληπτική αξιολόγηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε συνδυασμό μάλιστα με την επίλυση της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, ο Οίκος παρατηρεί ότι οι θεμελιώδεις παράμετροι της κυπριακής οικονομίας θα επαναβεβαιώνονταν και θα υποστήριζαν την επάνοδο της στην επενδυτική περιοχή.

Παρ’ όλες τις τεράστιες προκλήσεις, που καλείται να αντιμετωπίσει η ΚΔ, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) γενικότερα, το Υπουργείο Οικονομικών επιθυμεί να τονίσει ότι η κυπριακή οικονομία βασίζεται σε μακροπρόθεσμα υγιή και ισχυρά θεμέλια, που θωρακίζουν τις άριστες προοπτικές οι οποίες καταγράφονται σε αριθμό εκθέσεων διεθνών Οργανισμών.

Χαρακτηριστικά αναφέρονται τα πιο κάτω παραδείγματα:

(1) ανάμεσα σε 142 χώρες διεθνώς, η κυπριακή οικονομία κατατάσσεται ως 47η στην έκθεση διεθνούς ανταγωνιστικότητας Global Competitiveness report (World Economic Forum, Competitiveness Index, 2011-2012),

(2) η κυπριακή οικονομία τοποθετείται στην 20η θέση παγκοσμίως όσον αφορά στον δείκτη ελευθερίας της οικονομικής πρωτοβουλίας (The Heritage Foundation and The Wall Street Journal, 2012 Index of Economic Freedom),

(3) Ανάμεσα σε 183 χώρες διεθνώς, η Κύπρος κατατάσσεται στην 40η θέση, στην έκθεση της Διεθνούς Τράπεζας για τις διευκολύνσεις ίδρυσης επιχειρήσεων (Doing Business Report: IFC/ World Bank-2012),

(4) Η Κύπρος ταξινομείται ανάμεσα στις καλύτερες χώρες παγκοσμίως όσον αφορά στον δείκτη διαφάνειας και καταπολέμησης της διαφθοράς (Transparency International – Corruption Perception Index),

(5) Από 187 κράτη, η Κύπρος κατέχει την 31η θέση επιπέδου ποιότητας ζωής, σύμφωνα με τον Οργανισμό UNDP του ΟΗΕ,

(6) Πάνω απ’ όλα, η κυπριακή οικονομία βασίζεται πάνω σε μια ισχυρότατη κοινωνική συνοχή κι ένα φιλοπρόοδο και ποιοτικό εργατικό δυναμικό, κατέχοντας μια από τις πρώτες θέσεις παγκοσμίως σε αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι πιο πάνω δείκτες της κυπριακής οικονομίας αποτελούν ψήφο εμπιστοσύνης από τους διεθνείς Οργανισμούς και από τους ντόπιους και ξένους επενδυτές και προδιαγράφουν τη μελλοντική πορεία της οικονομίας.

Το Υπουργείο Οικονομικών σημειώνει ότι «δεν έχει καμία αμφιβολία ότι με προσεκτικούς και έγκαιρους χειρισμούς, οι προκλήσεις που ανέκυψαν στην παρούσα φάση ως αποτέλεσμα της κρίσης στην ευρωζώνη θα αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά και θα ξεπεραστούν σύντομα. Αυτό συνάδει και με την επισήμανση του Οίκου Fitch ότι, με λήψη μέτρων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, οι θεμελιώδεις παράμετροι της κυπριακής οικονομίας μπορούν να δικαιολογήσουν την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της ΚΔ στην επενδυτική βαθμίδα.

Η ΚΔ, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ, έχει στη διάθεσή της όλα τα αναγκαία εργαλεία για την απόλυτη θωράκιση της υγιούς λειτουργίας του χρηματοοικονομικού συστήματος και για την περαιτέρω αντιμετώπιση των σημερινών οικονομικών προκλήσεων», καταλήγει η ανακοίνωση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s