Υπό κοινοτική ομπρέλα οι τράπεζες

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΕΪΤΑΝΙΔΗ
Η διακοπή της χρηματοδότησης της τρόικας προς την Ελλάδα, σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η χώρα μας, έχει παύσει προ πολλού να αποτελεί ένα σενάριο εργασίας για τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η προσέγγιση, όμως, για το τι πρέπει να γίνει μετά δεν είναι κατ’ ανάγκη ένα σενάριο απόλυτης καταστροφής.

Στις Βρυξέλλες συζητείται έντονα ένα εναλλακτικό σχέδιο με σκοπό την αποφυγή της κατάρρευσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Το εν λόγω σχέδιο αναφέρει ότι στην περίπτωση που η όποια νέα ελληνική κυβέρνηση επιμείνει σε ανατροπή των συμφωνηθέντων, τότε μετά τη διακοπή της χρηματοδότησης θα υπάρξει παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για να προστατεύσει τις ελληνικές τράπεζες, διασφαλίζοντας ότι οι καταθέσεις θα παραμείνουν σε ευρώ. Οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να δέχονται καταθέσεις σε ευρώ, θα γίνονται αναλήψεις σε ευρώ και τα ATM θα συνεχίσουν να δίνουν ευρώ.

Η διατήρηση των καταθέσεων σε ευρώ είναι το σημείο – «κλειδί» για να αποτραπεί ένα bank run (μαζική απόσυρση καταθέσεων), εξέλιξη που θα οδηγούσε τη χώρα σε μια μη αναστρέψιμη κατάσταση. Με αυτόν τον τρόπο οι Ελληνες καταθέτες δεν θα ανησυχούν μήπως τα χρήματά τους χάσουν αξία σε περίπτωση αλλαγής νομίσματος, ενώ και η ΕΚΤ στέλνει μήνυμα στις αγορές ότι έχει τη βούληση να στηρίξει τα επιμέρους ευρωπαϊκά τραπεζικά συστήματα.

Ο πραγματικός κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία από το ενδεχόμενο διακοπής της χρηματοδότησης προς την Ελλάδα πηγάζει από τον τραπεζικό τομέα. Η ασφάλεια του διασυνοριακού δανεισμού και η απουσία συναλλαγματικού κινδύνου αποτελούσε μια από τις σταθερές της Ενιαίας Αγοράς και το μεγάλο όφελος της Νομισματικής Ενωσης. Αν γίνει η πράξη η κατάρρευση ενός τραπεζικού συστήματος κράτους – μέλους της ευρωζώνης, η αβεβαιότητα που θα προκύψει είναι ικανή να συμπαρασύρει την Ισπανία και την Ιταλία, χώρες όπου ο διασυνοριακός δανεισμός είναι μεγαλύτερος. Ηδη υπάρχει εκροή καταθέσεων από τις ισπανικές τράπεζες.

Κοινοτική διοίκηση

Το «τίμημα» για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος είναι να περάσει ο έλεγχός του σε κοινοτικά χέρια. Αυτό αποτελεί και απαραίτητο όρο για να πειστούν οι καταθέτες ότι τα χρήματά τους δεν κινδυνεύουν.

Η βάση για να γίνει αυτό υπάρχει, καθώς ούτως η άλλως η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, με τη διοχέτευση των πρώτων 18 δισ. ευρώ, γίνεται με χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Η παρέμβαση της ΕΚΤ θα διασφαλίσει ότι δεν θα πάνε χαμένα τα χρήματα που έχουν ήδη διοχετευτεί στις μεγάλες ελληνικές τράπεζες. Το πώς θα γίνει αυτό, τεχνικά, περιγράφεται εν μέρει και στη νομοθετική πρόταση που ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εξυγίανση προβληματικών τραπεζών και την εποπτεία τραπεζών με διασυνοριακή δραστηριότητα.

Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι αν κανένα μέτρο δεν μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή της πτώχευσης μιας τράπεζας, και διακυβεύεται το δημόσιο συμφέρον (πρόσβαση σε κρίσιμης σημασίας τραπεζικές λειτουργίες, χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ακεραιότητα των δημόσιων οικονομικών κ.λπ.), οι εποπτικές αρχές θα μπορούν να αναλάβουν τον έλεγχο του ιδρύματος και αποφασιστική δράση για την εξυγίανσή του.

Στην ελληνική περίπτωση (η πρόταση της Κομισιόν δεν θα τεθεί άμεσα σε ισχύ) εξετάζεται η ίδρυση μιας bad bank με έδρα το Λουξεμβούργο -όπου εδρεύει ο EFSF και ο διάδοχος νέος Μόνιμος Μηχανισμός Στήριξης- στην οποία θα περάσει η «ιδιοκτησία» των ελληνικών τραπεζών.

Υποσχετικές χρέους

Το σχέδιο, που έχει οπαδούς σε υψηλό επίπεδο, μπορεί να απομακρύνει το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ (και να θέλει μια κυβέρνηση να το πράξει, δεν θα μπορεί, αφού οι καταθέσεις θα παραμείνουν σε ευρώ), αλλά επιφέρει δραματικές αλλαγές.

Καταρχήν θα αλλάξει η γεωγραφία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Συγχωνεύσεις που δεν ευοδώθηκαν μέχρι σήμερα θα γίνουν μέσα σε μια νύχτα από την «κοινοτική διοίκηση», με τους τραπεζικούς ομίλους να περιορίζονται σε δύο ή τρεις.

Δεύτερον, το ελληνικό Δημόσιο, αποκομμένο από τη χρηματοδότηση της τρόικας, θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε μηδενισμό του πρωτογενούς ελλείμματος, ενώ δεν θα έχει καμία επιρροή στις τράπεζες. Η ελληνική κυβέρνηση, για να καλύψει μέρος των υποχρεώσεών της, θα εκδίδει υποσχετικές χρέους προς τους προμηθευτές του Δημοσίου, με τα εν λόγω χαρτιά να αποτελούν ένα είδος παράλληλου νομίσματος.

Η πολιτική

Το ανωτέρω εναλλακτικό σενάριο, παρά τις δυσκολίες του, αποτελεί τη λιγότερη κακή εξέλιξη σε σύγκριση με σκέψεις ακόμη και για «παραδειγματική έξωση» της Ελλάδας από το ευρώ, όπως έγραψε την περασμένη εβδομάδα η ιταλική εφημερίδα «Il Μessaggero».

Ευρωπαϊκοί κύκλοι υποστηρίζουν την άποψη να αντιμετωπιστεί η Ελλάδα ως καρκίνωμα, το οποίο πρέπει να αφαιρεθεί για να μείνει υγιής ο υπόλοιπος οργανισμός. Μάλιστα η Γερμανία φέρεται να καθυστερεί την υιοθέτηση συνολικού σχεδίου για την αντιμετώπιση της κρίσης στην ευρωζώνη, ώσπου να αποχωρήσει η Ελλάδα από το ενιαίο νόμισμα.

Ευτυχώς, εξίσου πολλοί υποστηρίζουν (ΗΠΑ, Ισπανία, Ιταλία) ότι πρέπει να σταλεί το μήνυμα ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα να λύσει τα προβλήματά της και να διορθώσει τις δομικές αδυναμίες του ευρωσυστήματος, ενώ η διευθέτηση της ελληνικής κρίσης θα δείξει ότι υπάρχει η βούληση να στηριχτεί το ενιαίο νόμισμα.

Σε αυτήν την αντιπαράθεση ο μεγαλύτερος σύμμαχος της Ελλάδας δεν είναι η Γαλλία του Ολάντ, αλλά η Ιταλία του Μάριο Μόντι, ο οποίος συνεπικουρείται από τον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Μαριάνο Ραχόι.

Εξυπακούεται ότι οι φιλικές προς την Ελλάδα ευρωπαϊκές δυνάμεις επιμένουν ότι η χώρα μας οφείλει να τηρήσει όλες τις δεσμεύσεις της.

Δημοσιεύτηκε στις 10 Ιουνίου 2012, στην εφημερίδα «Αγγελιοφόρος»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s