Κύπρος: Τα κίνητρα στην κτηματαγορά συγκράτησαν την κατάρρευση

Οι δυσκολίες στην τραπεζική χρηματοδότηση αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα της κτηματαγοράς

Του ΓΙΑΝΝΗ ΣΕΪΤΑΝΙΔΗ

Με το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα έκλεισε το 2011 για την κυπριακή κατασκευαστική βιομηχανία. Η πτώση μοιάζει να μην έχει τέλος, ενώ τα κίνητρα που έχουν θεσπιστεί –μείωση ΦΠΑ, κατάργηση μεταβιβαστικών- έχουν καταφέρει να συγκρατήσουν την ελεύθερη πτώση της αγοράς. Τα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας δείχνουν ότι στο σύνολο του 2011 τα πωλητήρια έγγραφα μειώθηκαν κατά 18%, αλλά η έντονη πτωτική πορεία που παρατηρήθηκε από το φθινόπωρο (-11% το Σεπτέμβριο, -21% τον Οκτώβριο και -35% το Νοέμβριο) σταμάτησε το Δεκέμβριο με την πτώση στις πωλήσεις να περιορίζεται στο -7%. Η αγορά δεν γύρισε σε θετικό πρόσημο, αλλά οι κατασκευαστές εκφράζουν ικανοποίηση.

«Στην ουσία είχαμε ένα άλμα», τόνισε στην «Κ» ο πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών, Λάκης Τοφαρίδης και εκτίμησε ότι πρόκειται για ένα πρώτο δείγμα ανάκαμψης. Τα πράγματα θα ήταν ακόμη καλύτερα αν δεν υπήρχε ένα πρόσθετο πρόβλημα: οι δυσκολίες στην τραπεζική χρηματοδότηση αποτελούν το σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα. Όσοι θέλουν να προχωρήσουν σε αγορά κατοικίας δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τη συναλλαγή εξαιτίας των αυξημένων απαιτήσεων των τραπεζών. Τα τραπεζικά ιδρύματα θέλουν να διασφαλίσουν την αποπληρωμή του δανείου και βασικό εργαλείο αποτελεί η απαίτηση για υψηλή προκαταβολή.

«Θέλουν να αγοράσουν, αλλά δεν μπορούν», τονίζει στην «Κ» ο πρώτος αντιπρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Κτηματομεσιτών, Σολομών Κουρουκλίδης «Και το καλύτερο σχέδιο κινήτρων να θεσπιστεί δεν θα έχει αποτέλεσμα εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά και των αυστηρότερων κριτηρίων που έχουν θέσει οι τράπεζες».

Αίτημα των κτηματομεσιτών είναι να επεκταθούν τα κίνητρα (μειωμένος ΦΠΑ, απαλλαγή ή μειωμένα μεταβιβαστικά) και στα μεταχειρισμένα ακίνητα προκειμένου να ικανοποιηθεί η αυξανόμενη ζήτηση για φθηνότερα σπίτια και διαμερίσματα.

Η ΟΣΕΟΚ
Η κληρονομιά του 2011 δεν είναι και η καλύτερη. Ο Δείκτης Κατασκευαστικής Βιομηχανίας της Οµοσπονδίας Συνδέσµων Εργολάβων Οικοδοµών Κύπρου (Ο.Σ.Ε.Ο.Κ.) –εκπονείται από RAI Consultants- δείχνει ότι το τελευταίο τρίµηνο του 2011  οι ∆είκτες που αφορούν στη ∆ραστηριότητα της Κατασκευαστικής Βιοµηχανίας στην Κύπρο σηµειώνουν εκ νέου σηµαντική περαιτέρω επιδείνωση και καταγράφουν τα χαµηλότερα τους επίπεδα. Αυτή η εικόνα ισχύει πλέον και στους µεγάλους εργολάβους (>50 υπαλλήλους) όπου το πρόσηµο το τελευταίο τρίµηνο του 2011 επιδεινώνεται σηµαντικά.

«Οι κυριότεροι λόγοι που οι εργοληπτικές επιχειρήσεις αντιµετωπίζουν πρόβληµα είναι ξεκάθαρα η ανεπαρκής ζήτηση,  η οικονοµική κρίση,  ο ανταγωνισµός από άλλες κυπριακές εργοληπτικές εταιρείες,  καθώς και προβλήµατα ρευστότητας και δανειοδότησης», τονίζεται στο σχολιασμό που συνοδεύει την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Η τελευταία περίοδος, Οκτώβριος – ∆εκέµβριος 2011, έχει ανατρέψει άρδην τις όποιες θετικές προοπτικές διαφαίνονταν. Συγκεκριµένα, ο ∆είκτης Αγοράς / Οικοδόµησης οικίας τους επόμενους 12 μήνες, βρίσκεται στο 4,4%, στα ίδια, περίπου, χαµηλά επίπεδα που βρέθηκαν τους τελευταίους µήνες. Η µεγάλη (αρνητική) ανατροπή φαίνεται να γίνεται στο ∆είκτη Ανακαίνισης εντός 12 Μηνών όπου το τελευταίο τρίµηνο (κυρίως το ∆εκέµβριο) καταποντίζεται στο 1,5%.

Ο ∆είκτης ∆ραστηριότητας Επιχείρησης (ποσοστό εργολάβων που δηλώνουν ότι τους τελευταίους τρεις µήνες η δραστηριότητα της επιχείρησης τους έχει αυξηθεί µείον το ποσοστό από αυτούς που δηλώνουν ότι έχει µειωθεί) καταγράφει εκ νέου αρνητικό πρόσηµο ρεκόρ -65% για το τελευταίο τρίµηνο του 2011. Αυτό είναι και το χειρότερο σηµείο που έχει καταγραφεί από την έναρξη της έρευνας το 2010.  Στους µεγάλους εργολάβους (>50 υπαλλήλους) το πρόσηµο το τελευταίο τρίµηνο επιδεινώνεται σηµαντικά και φθάνει το -75%.

Ο ∆είκτης Αριθµού Εργαζοµένων Επιχείρησης (ποσοστό εργολάβων που δηλώνουν ότι τους επόµενους τρεις µήνες ο αριθµός των εργαζοµένων στην επιχείρηση τους θα αυξηθεί µείον το ποσοστό από αυτούς που δηλώνουν ότι θα µειωθεί) καταγράφει µια σηµαντική επιδείνωση των δεδοµένων, ενώ το τελευταίο τρίµηνο το αρνητικό πρόσηµο φθάνει στο -44%  που είναι και το χαµηλότερο ποσοστό από τις αρχές του 2010. Στους µεγάλους εργολάβους (>50 υπαλλήλους) το πρόσηµο το τελευταίο τρίµηνο υποχωρεί στο -67%  κάτι που αναµφισβήτητα προµηνύει περαιτέρω σηµαντική αύξηση στους ανέργους του Κατασκευαστικού Τοµέα.

Οι πωλήσεις
Τα στοιχεία του δείκτη της ΟΣΕΟΚ ακολουθούν την αρνητική πορεία των πωλήσεων. Στο σύνολο του 2011 στα κτηματολογικά γραφεία της Κύπρου κατατέθηκαν 7.018 πωλητήρια έγγραφα, αριθμός μειωμένος κατά 18% σε σχέση με το 2010. Το 2009 οι πωλήσεις ήταν 8.170 και το 2008 14.667! Η κάμψη μέσα σε τέσσερα χρόνια ανέρχεται σε 47,84%, δηλαδή χάθηκε η μισή αγορά.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2011 η μόνη πόλη που έδειξε αντιστάσεις ήταν η Λεμεσός (μείωση 4%), ενώ η εικόνα είναι σαφώς χειρότερη σε Λευκωσία και Λάρνακα, με μειώσεις 27% και 28%, αντίστοιχα. Η υποχώρηση στις πωλήσεις είναι ύψους 18% στην Πάφο και 16% στην Αμμόχωστο.

Σε αξία η πτώση το 2011, σε σύγκριση με το 2010, είναι της τάξης του 7,8%. Η αξία των πωλήσεων ή μεταβιβάσεων ακινήτων που έγιναν κατά το 2011 έφτασε στα 2,009 δισ. ευρώ, από 2,178 δισ. ευρώ το 2010. Η μόνη περιοχή με άνοδο, στις αξίες, ήταν η Πάφος, όπου η  αξία των ακινήτων που άλλαξαν χέρια ανήλθε σε 401,9 εκατ. ευρώ, από 399,2 εκατ. ευρώ το 2010. Στη Λευκωσία η αξία μειώθηκε κατά 14,1% (665,7 εκατ. ευρώ από 775,2 εκατ. ευρώ το 2010), στη Λεμεσό κατά 7,9% (528,7 από 574,2 εκατ. ευρώ), στη Λάρνακα κατά 1,4% (327,4 εκατ. ευρώ από 332,2 εκατ. ευρώ το 2010) και στην Αμμόχωστο κατά 6,3% (88,6 εκατ. ευρώ από 94,6 εκατ. ευρώ).

Το μέλλον δεν προδιαγράφεται ευοίωνο, καθώς την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2011 εκδόθηκαν 13,2% λιγότερες άδειες οικοδομής, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2010.

Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, ο αριθμός των αδειών οικοδομής που εκδόθηκαν από τις δημοτικές αρχές και τις επαρχιακές διοικήσεις την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου του 2011 μειώθηκαν στις 6.345, σε σύγκριση με 7.311 την αντίστοιχη περίοδο του 2010.

Η συνολική αξία των αδειών αυτών μειώθηκε κατά 21,8%, στα 1,73 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με 2,21 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2010.

Το συνολικό εμβαδόν μειώθηκε την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου του 2011 κατά 24,1%, ενώ ο αριθμός των οικιστικών μονάδων παρουσίασε μείωση της τάξης του 38,1%, σε σύγκριση με την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου του 2010.

Εξάλλου, ο αριθμός των αδειών οικοδομής κατά τον Οκτώβριο του 2011 ανήλθε στις 594.

Η συνολική αξία των αδειών αυτών έφθασε τα 170,5 εκατομμύρια ευρώ και το συνολικό εμβαδόν τις 180,8 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Με τις άδειες αυτές προβλέπεται να ανεγερθούν 617 οικιστικές μονάδες.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η Καθημερινή» στις 15 Ιανουαρίου 2012

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s