Μάκης Κεραυνός: Τα μέτρα δεν λύνουν τον πυρήνα των προβλημάτων

Συνέντευξη στον ΓΙΑΝΝΗ ΣΕΪΤΑΝΙΔΗ

Ο ανώτατος εκτελεστικός διευθυντής της Ελληνικής Τράπεζας, Μάκης Κεραυνός

Δραστικές περικοπές στις κρατικές δαπάνες και φορολογίες που δεν θα πλήττουν την ανάπτυξη προκρίνει ο ανώτατος εκτελεστικός διευθυντής της Ελληνικής Τράπεζας και πρώην υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός. ως αναγκαίες λύσεις για τη διόρθωση των δημοσιονομικών προβλημάτων της Κύπρου. Ο κ. Κεραυνός θεωρεί ότι τα μέτρα που παρουσίασε η κυβέρνηση δεν λύνει το πρόβλημα, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται η ταλαιπωρία της οικονομίας και της κοινωνίας.

Στα αποτελέσματα εξαμήνου είδαμε μια πρώτη αποτύπωση των επιπτώσεων της ανταλλαγής ελληνικών ομολόγων, με βάση τις αποφάσεις της 21ης Ιουλίου. Παρά τις ζημιές τα αποτελέσματα δεν ήταν τραγικά. Η ζημιά γράφτηκε. Το κεφάλαιο ελληνικό haircut έχει κλείσει για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα;

Δεν είμαι βέβαιος ότι γράφτηκε όλη η ζημιά. Η κάθε τράπεζα κατέγραψε το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων με το δικό της τρόπο, σύμφωνα με το πώς η κάθε μία ερμήνευσε την απόφαση της 21ης Ιουλίου. Να σημειώσουμε ότι η υλοποίηση της απόφασης είναι ακόμη υπό συζήτηση. Αυτό που μένει αδιευκρίνιστο δεν είναι η απομείωση της αξίας των ελληνικών ομολόγων κατά 21%, αλλά πτυχές που αφορούν την επαναγορά των ομολόγων. Η Ελληνική Τράπεζα προχώρησε σε απομείωση ύψους 21% στο σύνολο των ελληνικών ομολόγων, αξίας 110 εκατ. ευρώ, που έχει στην κατοχή της. Αυτή η ιστορία με τα ελληνικά ομόλογα δεν τελείωσε ακόμη και αν δεν λυθεί το ζήτημα της συνέχισης της βοήθειας προς την Ελλάδα, τότε το όλο θέμα θα το δούμε και πάλι μπροστά μας. Αυτό είναι κάτι που υπογραμμίζει τη ρευστότητα της όλης κατάστασης. Δεν έχουμε, συνεπώς, να κάνουμε με ένα πρόβλημα που το βρήκαμε μπροστά μας και τελείωσε, αλλά είναι ένα πρόβλημα που παρουσιάστηκε, παραμένει στο τραπέζι και περιμένουμε να δούμε πως θα εξελιχθεί.
Το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής που προωθεί η κυπριακή κυβέρνηση, με στόχο το μηδενισμό του ελλείμματος το 2013, είναι ικανό να απαντήσει στις ανησυχίες για την πορεία της κυπριακής οικονομίας; Αν πειστούν οι αγορές λύνεται ένα κομμάτι προβλημάτων;

Όχι, δεν λύνεται. Θα έλεγα ότι μπαίνουν οι σωστές βάσεις για να επιλυθούν τα δημοσιονομικά προβλήματα της κυπριακής οικονομίας. Με όσα έχουμε δει μέχρι σήμερα δεν λύνεται το πρόβλημα στον πυρήνα του.

Πιο είναι το καλύτερο μοντέλο για τη μόνιμη διόρθωση των δημόσιων οικονομικών;

Η δραστική μείωση των δημόσιων δαπανών και από εκεί και πέρα η συμπλήρωση της πολιτικής με κάποιες φορολογίες που στο μέγιστο δυνατό βαθμό πρέπει να είναι ουδέτερες και να μην επηρεάζουν την πραγματική οικονομία. Με το πρώτο πακέτο μέτρων είδαμε μόνο φορολογίες, οι οποίες ενεργούν με διάφορους τρόπους σε ένα οικονομικό σύστημα. Μπορεί να νομίζουμε ότι οι πρόσθετοι φόροι φέρνουν και πρόσθετα έσοδα στο κράτος, αλλά αν χτυπούν την κατανάλωση, τότε χτυπούν τις καταναλωτικές δαπάνες και την απασχόληση και τελικά δεν αποφέρουν τα έσοδα που

προσδοκά το κράτος. Τότε θα αρχίσει ένας φαύλος κύκλος υπανάπτυξης και μεγαλύτερων ελλειμμάτων.

 

Βλέποντας τα πράγματα με απόσταση, θα λέγατε ότι η κυπριακή οικονομία δεν ήταν και τελικά έτοιμη για το ευρώ;

Καμία οικονομία, ακόμη και οι πιο ανεπτυγμένες δεν ήταν έτοιμη για το ευρώ. Είχαν ανοιχτά θέματα. Εμείς μπήκαμε στο ευρώ με καλές προοπτικές. Ωστόσο βρήκαμε μπροστά μας χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της κυπριακής οικονομίας, τα οποία εντός ευρωζώνης και εντός νέου ρυθμιστικού πλαισίου, έπρεπε να αντιμετωπιστούν δραστικά. Δυστυχώς μπήκαμε σε μια λογική σπατάλης, με παροχές ακόμη και σε ανθρώπους που δεν τις χρειάζονται, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Αυτό μας έφερε στα σημερινά ελλείμματα και μάλιστα εν μέσω μιας πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης.

Δυσκολεύονται οι επιχειρήσεις

Οι ρυθμοί ανάπτυξης έχουν επιβραδυνθεί και η αγορά πιέζεται. Στην Κύπρο έχουμε έναν υπερδανεισμό του ιδιωτικού τομέα. Φοβάστε ότι οι Κύπριοι θα δυσκολευτούν να αποπληρώνουν τα δάνεια τους;
Το θέμα του υπερδανεισμού είναι ένα θέμα που πάντοτε υπήρχε. Τέτοιους δείκτες δεν πρέπει να τους βλέπουμε αποσπασματικά. Είναι γεγονός ότι ο δανεισμός επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην Κύπρο είναι πάνω από το ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως ταυτόχρονα η παροχή πιστώσεων από τις τράπεζες βασίζεται στις καταθέσεις και όχι σε δανεισμό από τη διατραπεζική αγορά, όπως συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Όταν έχεις μια ευρεία καταθετική βάση –που ξεπερνά το 150% του ΑΠΕ- τότε μπορείς να έχεις μεγαλύτερους δείκτες δανεισμού. Δεν υποστηρίζω ότι ο υπερδανεισμός είναι ένα φαινόμενο που δεν πρέπει να προσέξουμε και σταδιακά να γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις. Όμως ο υπερδανεισμός από μόνος του δεν δημιουργεί κινδύνους. Μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η κακή ποιότητα των δημόσιων οικονομικών, που δεν επιτρέπουν στην κυβέρνηση να δανειστεί με χαμηλό επιτόκιο. Επίσης δεν επιτρέπουν στην κυβέρνηση να παρέμβει αν χρειαστεί βοήθεια οποιοσδήποτε τομέας της οικονομίας μας, όπως το τραπεζικό σύστημα. Αυτό ανησυχεί τους ξένους. Επομένως, αν δεν διορθωθούν τα δημόσια οικονομικά, με δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών, τότε οι κίνδυνοι θα συνεχίσουν να παραμονεύουν.

Η αγορά, οι επιχειρήσεις, τι κλίμα σας μεταφέρουν; Τι σας ζητάνε;

Ο επιχειρηματικός κόσμος μας μεταφέρει την αγωνία του, η οποία γίνεται και δική μας αγωνία. Οι επιχειρήσεις βλέπουν ότι η οικονομία είναι σε ύφεση, σε συνθήκες υπανάπτυξης και ξέρουν πολύ καλά τις υποχρεώσεις τους προς το τραπεζικό σύστημα, στις οποίες δυσκολεύονται να ανταποκριθούν. Οι τράπεζες για να συνεχίσει η οικονομία μας να υπάρχει προχωρούν σε αναδιαρθρώσεις δανείων, μια διαδικασία που μόνο κόστος έχει, το οποίο και απορροφούν. Η αδυναμία της αγοράς είναι μια επιπρόσθετη παράμετρος που συμβάλλει στο να παρουσιάζονται προβληματικά δάνεια.

Όσο δεν λειτουργεί η οικονομία αυξάνονται τα προβληματικά δάνεια και ακολούθως αυξάνονται και οι προβλέψεις.  Επομένως η κερδοφορία μειώνεται ή μετατρέπεται σε ζημιές.

Πολλοί μεταξύ των οποίων και η κυβέρνηση καλλιέργησαν μια αντίληψη μέσα σε κλίμα πολιτικού λαϊκισμού ότι η λύση είναι με την αυξημένη φορολογία των εισοδημάτων του μεγάλου κεφαλαίου και των μεγάλων επιχειρήσεων.  Με τη στάση αυτή άφησαν εντελώς έξω την πτυχή της ανάπτυξης των επιχειρήσεων και του πλούτου και την απασχόληση που δημιουργούν.

Όταν η βραδυπορία και η απραξία στη λήψη μέτρων οδήγησε και τις Τράπεζες στην παρουσίαση ζημιών, διερωτώμαι πώς θα εισπραχθούν φορολογικά έσοδα απ’ αυτές.

Μπορούν όμως να εισπραχθούν από αυτούς που φοροδιαφεύγουν, οι τρόποι υπάρχουν, γιατί δεν εφαρμόζονται;

Η αγορά παραπονιέται ότι οι τράπεζες δεν δανείζουν.

Βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον αναδιαρθρώσεων, υποβαθμίσεων της οικονομίας και αύξησης των καταθετικών επιτοκίων που περιορίζουν τη ρευστότητα των τραπεζών. Τη ρευστότητα περιορίζει και ο εσωτερικός δανεισμός για την κάλυψη των ελλειμμάτων του δημόσιο τομέα. Επιπρόσθετα οι τράπεζες καλούνται να χρηματοδοτήσουν τομείς της οικονομίας οι οποίοι χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου, όπως είναι οι τομείς των ακινήτων, της ανάπτυξης γης και του τουρισμού. Όταν έχεις να δανείσεις τομείς υψηλού κινδύνου τότε οι τράπεζες, αν είναι σοβαρές, πρέπει να είναι αυστηρές και προσεκτικές.

Μέσα σε όλο αυτό το ρευστό περιβάλλον η Ελληνική Τράπεζα πως σκοπεύει να πορευτεί;

Ακολουθούμε μια προληπτική στρατηγική που αποσκοπεί στη διασφάλιση ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας. Γι’ αυτό και σήμερα η κεφαλαιακή μας επάρκεια είναι στο 10% ενώ στη ρευστότητα ο λόγος δανείων προς καταθέσεις είναι στο 67%.

Η Ελληνική Τράπεζα είναι έτοιμη να εξετάσει κάθε αίτημα χρηματοδότησης, εντός στα πλαίσια της πολιτικής μας και με τρόπο που να διασφαλίζονται  τα συμφέροντα της τράπεζας. Δεν έχουμε κλείσει τις κάνουλες, αλλά δανείζουμε βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια, μειώνοντας στο ελάχιστο δυνατό βαθμό το ρίσκο. Αυτό απαιτεί ο σεβασμός απέναντι στους καταθέτες και τους μετόχους.

 
BOX 1

Η ρωσική αγορά

αρχίζει να ανησυχεί

 

Η επέκταση στη Ρωσία αποδίδει;
Η επένδυση στη Ρωσία πάει καλά. Κινούμαστε προσεκτικά και ήδη αυτή την περίοδο έχουμε μπροστά μας ένα σημαντικό αριθμό αιτημάτων για χρηματοδότηση τα οποία και εξετάζουμε. Προχωρούμε αργά και προσεκτικά, μαθαίνοντας την αγορά.

Πως βλέπουν οι Ρώσοι τις εξελίξεις στην Κύπρο. Ανησυχούν για τα χρήματα και τις επενδύσεις τους;

Θα εκπλαγείτε με το πόσο καλά ξέρουν και παρακολουθούν την κυπριακή οικονομία. Οι ρώσοι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται μέσω της Κύπρου παρακολουθούν και αναλύουν κάθε απόφαση είτε σε επίπεδο κράτους, είτε σε επίπεδο τραπεζικού συστήματος. Συνεχίζουν να εμπιστεύονται το τραπεζικό μας σύστημα, τις υπηρεσίες που παρέχουμε και το στελεχιακό μας δυναμικό, αλλά ομολογώ ότι βλέπω να δημιουργείται μια ανησυχία για το που πάει η κυπριακή οικονομία. Οι πολλές συζητήσεις για αλλαγές στο φορολογικό σύστημα είναι κάτι που τους ανησυχεί ιδιαίτερα γιατί ένας από τους πρώτους λόγους που εμπιστεύτηκαν την Κύπρο και το τραπεζικό μας σύστημα ήταν η διαχρονική σταθερότητα του φορολογικού μας συστήματος.

 

 

ΒΟΧ 2

 

Να περιορίσουμε

το συστημικό κίνδυνο

Οι εκθέσεις των ξένων οίκων, αλλά και του ΔΝΤ, αναφέρονται στους κινδύνους που προκαλεί το μεγάλο μέγεθος του κυπριακού τραπεζικού συστήματος. Θα υποστηρίζατε παρεμβάσεις που θα οδηγούσαν σε μείωση του συστημικού κινδύνου των πιστωτικών ιδρυμάτων; Ένα τέτοιο θέμα θα μπορούσε να μπει στο τραπέζι του διαλόγου για τη θωράκιση της κυπριακής οικονομίας;

Αυτό το θέμα συζητείται πολύ στην Ευρώπη. Η πρόσφατη εμπειρία αυτό μας δείχνει. Ο συστημικός κίνδυνος προέρχεται κυρίως από τα πολύ μεγάλα  μεγέθη των χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Μου κάνει εντύπωση ότι στην Κύπρο δεν μας έχει απασχολήσει το εν λόγω θέμα, αλλά γεμίζουμε με ψιθύρους την αγορά και την οικονομία για συγχωνεύσεις και εξαγορές. Αυτό δεν  θα ήταν ορθολογικό να γίνει μεταξύ κυπριακών τραπεζών, διότι ήδη έχουμε συστημικό κίνδυνο. Θα πολλαπλασιάσουμε το συστημικό κίνδυνο και τότε η κατάσταση θα είναι ανεξέλεγκτη. Οι αρμόδιες αρχές και η κυβέρνηση έχουν τη μεγαλύτερη ευθύνη να εξετάσουν σοβαρό το θέμα.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η Καθημερινή» στις 25 Σεπτεμβρίου 2011

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s